DCM de methode

Bij Dementia Care Mapping wordt de zorg aan mensen met dementie in kaart gebracht. Een observator (mapper in de Britse terminologie) kijkt gedurende zes uren lang naar één tot maximaal acht cliënten. Iedere vijf minuten schrijft de observant op wat hij ziet: hoe de cliënt reageert op zijn omgeving, op wat er gebeurd en op de verzorgende. De intensieve observatie levert veel materiaal op waarmee de kwaliteit van zorg bekeken en waar nodig verbeterd kan worden.

Positieve aandacht
Elke vijf minuten schrijft de observator op wat een cliënt doet op dat moment. Dat kan eten of drinken zijn, maar ook stil zitten en naar buiten staren. Tegelijk noteert de observator de gemoedstoestand van de cliënt. Aan de hand van een beoordelingsschaal die loopt van +5 tot -5 wordt aangegeven of de cliënt zich op dat moment goed voelt of juist minder goed. De observator hanteert daarnaast een manier om de kwaliteit van het handelen van de verzorgende en het effect daarvan op de cliënt aan te geven. Dat gaat volgens een systeem van ‘personal detractions’ (PD): zaken die je beter kunt laten, tot ‘personal enhancers’ (PE); acties die een positief effect hebben op de cliënt.

Voorbeelden van PD’s zijn het negeren van behoeften van mensen met dementie, zoals troost en bemoediging, betrokken zijn en erbij horen. Een voorbeeld is over het hoofd van de cliënt heen met een arts praten over de persoon. De cliënt voelt zich genegeerd, hoort er niet bij en trekt zich vaak terug. Of iemand in een rolstoel zonder te waarschuwen wegtrekken bij de tafel. De cliënt schrikt en kan hierdoor in de war raken of angstig worden.

De PE’s zijn die momenten waarop een medewerker contact heeft met een cliënt en daarin tegemoet komt aan zijn of haar behoeften. Bijvoorbeeld door iemand met dementie mondeling aan te moedigen om iets te volbrengen, zoals helpen bij het koken of het afruimen van de tafel. Dat wordt gezien als iemand ‘in staat stellen’ iets te doen, waardoor hij of zij het gevoel heeft erbij te horen. Positieve aandacht dus.

Computermodel
Op alle genoemde zaken wordt gedurende zes uur intensief gescoord, waarna aan de hand van een computermodel een score tevoorschijn komt. Deze score zegt iets over het welbevinden van de cliënt met dementie, maar ook over de rol die omgeving daarbij speelt. De uitkomsten worden besproken met het medewerkers waarna gezamenlijk en in een positieve sfeer wordt gekeken waar verbetering van de zorg mogelijk is.